Türkiye’de havaların ısınmasıyla birlikte kene kaynaklı ölüm vakaları giderek artıyor. Son 3 ay içinde kene kaynaklı ölümlerde 10 yakın kişi öldü. Son olarak Sivas’ın Koyulhisar ilçesine bağlı Çaylı köyünde hayvancılık faaliyetleriyle uğraşan 52 yaşındaki Lokman Sönmez kene ısırması sonucu hayatını kaybetti. Türkiye’de sıkça yaşanan bu ölüm vakalarına karşı nasıl tedbir alınmalı? Almanya ya da başka Avrupa ülkelerinde de benzer vakalar yaşanıyor mu? Sizin için araştırdık.
Uzmanlardan Kritik Uyarılar: Doğada Dolaşırken Dikkat!
Uzmanlar, yaz aylarında artan kene vakalarına karşı vatandaşları uyarıyor. Özellikle Sivas, Tokat, Kelkit, Erzurum gibi bölgelerde, biçilmemiş otluk alanlar ve başıboş köpeklerin gezdiği araziler risk taşıyor. Kızılcahamam’da mantar toplamaya çıkan kişilerin kıyafetlerinde bir günde dört kene bulunduğu bildirildi.
KKKA hastalığı %15 ila %40 oranında ölümcül seyrediyor ve henüz kesin bir tedavisi ya da aşısı bulunmuyor.
Doğada dolaşırken kene ısırmalarına karşı doğru kıyafet seçimi, erken müdahale ve bilinçli davranışlarla korunmak mümkün.
Kene Nasıl Çıkarılır?
İnce uçlu bir cımbız yada çatala benzeyen bir alet kullanın.
Kenenin vücuduna en yakın yerinden, yani kan emdiği ağız kısmından yavaş ve sağlam bir şekilde yakalayın.
Kenenin ağzı derinizden çıkana kadar, keneyi dümdüz ve hafifçe çekin.
Şişmiş karnından tutmayın, sıkmayın, alkol dökmeyin veya yakmayın.
Çıkarma işlemi sonrası ısırılan yeri alkolle temizleyin.
Keneyi bir kavanozda ya da fermuarlı poşette saklayın, gerekirse tanımlanması için buzdolabında muhafaza edin.
Biçilmemiş otların olduğu, başıboş köpeklerin yaşadığı arazilerde gezmeyin.
Eve gidince sıcak su ile duş alıp, vücudun koltuk altı, kasık gibi kuytu yerlerini de mutlaka kontrol ediniz.
Hangi Renkler Keneyi Çekiyor?
Doğa yürüyüşleri sırasında kıyafet seçimi sadece rahatlık açısından değil, sağlık açısından da önem taşıyor. Uzmanlar, parlak renkli giysilerin keneleri koyu kıyafetlere kıyasla ortalama 20 kat daha fazla çektiğini belirtiyor. Bu nedenle doğada, beyaz ya da açık tonlu sade kıyafetlerin tercih edilmesi öneriliyor. Beyaz giysiler ayrıca koyu renkli keneleri fark etmeyi kolaylaştırıyor.
Mavi, fosforlu yeşil ve açık pembe gibi parlak renkli kıyafetler hem keneleri cezbediyor hem de üzerlerine yapışan kenelerin fark edilmesini zorlaştırıyor. Uzun pantolon, kollu üst, çorap içine sokulmuş paçalar ve yüksek bilekli ayakkabılar ekstra koruma sağlarken; lavanta, çay ağacı ve sedir yağı gibi doğal kokular da keneleri uzak tutabiliyor.
Unutmayın: Erken fark etmek ve doğru müdahale hayat kurtarır.
Almanya ve Avrupa Ülkelerinde Kene Vakaları Var Mı?
Kenenin türü nedeniyle KKKA daha çok Türkiye, Afrika, Orta Doğu ve bazı Asya ülkelerinde daha yaygın
Avrupa’nın büyük kısmında çok nadir görülür. Almanya ve diğer bazı Avrupa ülkelerinde de kene ısırmaları yaygın olarak yaşanıyor. Ancak bu vakalar genellikle Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) değil, Lyme hastalığı (Borrelioz) ve kene kaynaklı ensefalit (TBE) gibi hastalıklarla ilişkili.
TBE (FrühSommer Meningoenzephalitis): Özellikle güney Almanya’da yaygın. Bu hastalığa karşı aşı mevcut ve riskli bölgelerde öneriliyor.
KKKA (Kırım Kongo Kanamalı Ateşi): Türkiye ve Balkanlar gibi bazı bölgelerde görülmesine rağmen, Almanya’da çok nadir ya da hiç görülmemiştir.
Diğer Avrupa Ülkeleri
Avusturya, İsviçre, Çekya, Slovenya, Baltık ülkeleri gibi yerlerde TBE vakaları görülür.
İskandinav ülkeleri ve Polonya gibi bölgelerde de Lyme hastalığı yaygındır.
Avrupa’da keneler genellikle Ixodes ricinus türündendir, KKKA’yı taşıyan Hyalomma türü ise daha çok Türkiye, Kafkasya ve Orta Asya’da yaygındır.
Avrupa’da da kene ısırmaları bir halk sağlığı sorunudur, ancak hastalık türleri Türkiye’deki kadar ölüm vakaları ile sonuçlanmaz. Koruyucu kıyafet, repellent kullanımı ve erken müdahale Avrupa’da da önerilen korunma yöntemleridir. TBE riski olan bölgelerde ise aşılama kampanyaları yapılmaktadır.