Heyet Tahrir el Şam (HTŞ), El Kaide ve IŞİD’den koparak Astana sürecinden de faydalanıp İdlib’de kendi emirliğini kurdu. FBI’ın başına 10 milyon dolar ödül koyduğu El Colani liderliğindeki örgüt, 3 milyondan fazla sivili kontrol ediyor. Peki HTŞ nedir? Amacı ne ve üyeler kimlerden oluşuyor?

Suriye’deki iç savaş 2011’de başladığında, IŞİD lideri Ebu Bekir El Bağdadi, kendisine çok yakın bir isim olan Ebu Muhammed El Colani’yi bu ülkeye gönderdi. El Colani’nin görevi, El Kaide’nin Suriye kolunu kurmaktı.

Nusra Cephesi adıyla kurulan örgüt, hızla güç kazandı. Bu süreçte Esad rejiminin, hapishanelerden serbest bıraktığı cihatçı mahkumlar adeta Nusra’ya hediye edildi.

Suriyeli demokratik muhalefet güçleri dirense de, Körfez ülkelerindeki zengin destekçilerden para alan Nusra, ülkenin kuzeyinde hakimiyet kurdu. Örgüt, ele geçirdiği bölgelerde vergi topladı, petrol kuyularını ve ticaret yollarını kontrol altına aldı.

ABD hükümeti, 2012’de El Nusra’yı terör listesine aldı.

2013’te IŞİD lideri Bağdadi, Nusra’yı kendine bağlamak istedi. Fakat El Colani bu talebi reddetti.

Örgüt, IŞİD’i kanlı çatışmalarla Suriye’nin kuzeybatısından çıkardı.

Fakat El Colani’nin ideolojik dönüşümü bitmemişti. El Nusra lideri 2016’da El Kaide ile de yollarını ayırdığını açıkladı.

El Nusra’dan HTŞ’ye dönüşüm

Nusra Cephesi lideri El Colani, 2016’da örgütün El Kaide‘den ayırdığını açıkladı ve ismini Fetih El Şam Cephesi olarak değiştirdi. Ancak El Kaide lideri Eymen El Zevahiri bu ayrılığı onaylamadı.

Daha sonra El Colani, 2017’nin başında dört cihatçı grupla birleşerek Heyet Tahrir el Şam‘ı (HTŞ) kurdu. Bu gruplar arasında Harekat Nur El Din El Zenki, Liva El Hak, Ceyş El Sünna ve Cephet Ensar El Din yer aldı.

HTŞ’nin kuruluşuna El Kaide sert tepki gösterdi. Zevahiri, birleşmeyi “akidenin ihlali” olarak niteledi. Bunun üzerine örgütün üst düzey isimleri HTŞ’den koptu. Birçok cihatçı, El Kaide’ye bağlılık yeminini bozdukları için El Colani’yi eleştirdi.

HTŞ ise “hiçbir örgüte veya partiye, El Kaide’ye ya da başkalarına bağlı olmayan bağımsız bir yapı” olduğunu iddia etti.

Örgüt kontrol ettiği bölgelerdeki El Kaide yanlılarını tutuklayarak bu iddiasını kanıtlamaya çalıştı. Ancak ABD hükümeti, HTŞ’yi “El Kaide’nin Suriye’deki hedeflerini ilerletmek için bir araç” olarak tanımladı. Birleşmiş Milletler raporları da HTŞ’nin El Kaide liderliğiyle halen temas halinde olduğunu ortaya koydu.

HTŞ nedir: Örgütün imaj değişimi

Yeni yapılanmasıyla HTŞ, hala radikal İslamcı bir çizgide olmakla beraber El Kaide’nin küresel cihat söylemini büyük ölçüde terk etti. Örgüt, sadece Suriye’de faaliyet göstereceğini açıkladı. El Colani, “Esad rejimini devirmek ve İran destekli milisleri çıkarmak” dışında hedefleri olmadığını iddia etti.

Uzmanlar, HTŞ’nin El Kaide’den ayrılma kararını taktiksel bir hamle olarak değerlendiriyor. Örgüt, uluslararası baskıyı azaltmak ve İdlib’deki hakimiyetini meşrulaştırmak için imaj değişikliğine gitti. Ancak HTŞ’nin radikal cihatçı ideolojisinden ve şiddet politikasından vazgeçtiğine dair somut bir kanıt bulunmuyor.

İdlib nasıl HTŞ’nin merkezi oldu?

HTŞ, 2015’te tartışmaları başlayıp 2017’de zirveye dönen Rusya-İran-Türkiye arasında başlayan Astana sürecini fırsata çevirdi.

HTŞ, 2019’da İdlib’deki diğer muhalif grupları etkisiz hale getirdi. Örgüt, İdlib’deki çatışmasızlık bölgelerinde ılımlı muhaliflere saldırdı. El Colani güçleri, önce Ahrar El Şam’ı hedef aldı. Fakat “demokratik muhalefetin” en güçlü grubu diye lanse edilen Ahrar El Şam HTŞ’ye direndi.

HTŞ, 2017’de diğer cihatçı gruplarla birleşerek gücünü artırdı. Örgüt, ağır silahlarla donatılmış 15 bin militanıyla İdlib’i kuşattı.

2019’a gelindiğinde HTŞ, İdlib’in tamamını ele geçirdi. Soçi Mutabakatı’nı hiçe sayan örgüt, M4-M5 karayollarına saldırılar düzenledi. El Colani, Türkiye destekli Milli Ordu’nun kontrolündeki bölgelere de sızdı.

Örgüt böylece bölgedeki hem askeri hem de ekonomik gücü ele geçirdi.

YAZININ DEVAMI

https://medyascope.tv/2024/11/28/hts-nedir-suriyedeki-son-cihat-makinesi-neden-idlibde/